Bilans płatniczy w listopadzie 2009 r.

Ujemne saldo rachunku bieżącego

W listopadzie 2009 r. saldo rachunku bieżącego było ujemne i wyniosło 1.272 mln EUR. Na jego wysokość wpłynęły: ujemne saldo dochodów (1.081 mln EUR), transferów bieżących (329 mln EUR) i obrotów towarowych (292 mln EUR) oraz dodatnie saldo usług (430 mln EUR). W porównaniu z listopadem 2008 r. ujemne saldo rachunku bieżącego poprawiło się o 160 mln EUR, co było wynikiem przede wszystkim poprawy salda obrotów towarowych. W stosunku do października 2009 r. deficyt na rachunku bieżącym zwiększył się istotnie. Wzrost ten wynikał z zarejestrowanej w listopadzie 2009 r. jednostkowej transakcji, która spowodowała deficyt w zakresie transferów bieżących.

Eksport towarów w listopadzie 2009 r. oszacowano na poziomie 9.118 mln EUR, a import 9.410 mln EUR. W porównaniu z danymi za listopad 2008 r. wartość eksportu towarów była niższa o 11 mln EUR, tj. o 0,1%, a import towarów zmniejszył się o 1.272 mln EUR, tj. o 11,9%. Ujemne saldo towarów wyniosło 292 mln EUR, wobec 1.553 mln EUR w listopadzie 2008 r.

Przychody z tytułu usług w listopadzie 2009 r., w porównaniu z listopadem 2008 r., zmniejszyły się o 1,8% do poziomu 1.839 mln EUR, a wartość rozchodów zmniejszyła się o 7,4% i wyniosła 1.409 mln EUR. Saldo usług w omawianym okresie było dodatnie i wyniosło 430 mln EUR. Na wartość salda usług złożyły się: dodatnie salda usług transportowych (247 mln EUR), podróży zagranicznych (96 mln EUR) oraz pozostałych usług (87 mln EUR).

Saldo dochodów w listopadzie 2009 r. było ujemne i wyniosło 1.081 mln EUR. W analogicznym miesiącu 2008 r. saldo to również było ujemne i wynosiło 591 mln EUR. W listopadzie 2009 r. na saldo to złożyło się: dodatnie saldo wynagrodzeń pracowników (146 mln EUR) oraz ujemne saldo dochodów z inwestycji (1.227 mln EUR). Przychody z tytułu wynagrodzeń pracowników oszacowano na poziomie 232 mln EUR i były one o 20 mln EUR niższe niż w listopadzie 2008 r.

O wysokości ujemnego salda dochodów od inwestycji, w omawianym miesiącu, w głównej mierze zadecydowały uzyskane przez zagranicznych inwestorów bezpośrednich dochody z tytułu ich zaangażowania kapitałowego w polskich podmiotach w wysokości 857 mln EUR (w tym: reinwestowane zyski w wysokości 435 mln EUR, wypłacone dywidendy w wysokości 330 mln EUR oraz zapłacone odsetki od kredytów otrzymanych 92 mln EUR). W stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego dochody nierezydentów z inwestycji bezpośrednich w Polsce są wyższe o 257 mln EUR, tj. o 42,8%. Na wysokość ujemnego salda dochodów wpłynęły również zapłacone wierzycielom zagranicznym dywidendy od inwestycji portfelowych w udziałowe papiery wartościowe (236 mln EUR), wypłacone odsetki od dłużnych papierów wartościowych (121 mln EUR) oraz zapłacone odsetki od kredytów otrzymanych (127 mln EUR).

Dla ostatnich dwunastu miesięcy (tj. od grudnia 2008 r. do listopada 2009 r.) ujemne saldo rachunku bieżącego wyniosło 5.709 mln EUR, zaś w poprzednim okresie (grudzień 2007 – listopad 2008) deficyt rachunku bieżącego wyniósł 18.827 mln EUR. W ujęciu płynnego roku ujemne saldo rachunku bieżącego zmniejszyło się o 13.118 mln EUR. Poprawa ta była przede wszystkim rezultatem zmieszenia ujemnego salda obrotów towarowych (z 17.603 mln EUR w poprzednim okresie do 4.522 mln EUR) oraz zwiększenia dodatniego salda usług (z 3.296 mln EUR do 3.973 mln EUR). W tym samym czasie zmniejszyło się dodatnie saldo transferów bieżących (z 5.385 mln EUR do 4.890 mln EUR) oraz pogłębiło się ujemne saldo dochodów (z 9.905 mln EUR do 10.050 mln EUR).

Skumulowany eksport towarów w ostatnich dwunastu miesiącach wyniósł 98.839 mln EUR, a import 103.361 mln EUR. W porównaniu do poprzedniego okresu (grudzień 2007 – listopad 2008) eksport towarów zmniejszył się o 23.271 mln EUR, tj. o 19,1%, a import o 36.352 mln EUR, tj. o 26,0%.

Dodatnie saldo transferów z Unią Europejską

Saldo transferów z Unią Europejską było dodatnie i wyniosło 491 mln EUR. Napływ środków z Unii Europejskiej, w ujęciu bilansu płatniczego, wyniósł: w transferach bieżących 354 mln EUR, a w transferach kapitałowych – 401 mln EUR. W tym samym czasie Polska wpłaciła 264 mln EUR do budżetu Unii Europejskiej z tytułu składek i opłat członkowskich.

Dodatnie saldo inwestycji nierezydentów w Polsce

Saldo zagranicznych inwestycji w Polsce było dodatnie i wyniosło 1.432 mln EUR. O wysokości tego salda zadecydował w głównej mierze napływ netto kapitału z tytułu pozostałych inwestycji. Saldo zagranicznych inwestycji bezpośrednich w Polsce, po raz pierwszy od dłuższego czasu, było ujemne i wyniosło 372 mln EUR. Złożyły się na nie: odpływ netto środków, o które zmniejszyły się kapitały własne polskich przedsiębiorstw bezpośredniego inwestowania (722 mln EUR), odpływ netto środków z tytułu kredytów otrzymanych od inwestorów bezpośrednich (96 mln EUR) oraz dodatnie reinwestowane zyski (446 mln EUR).  Odpływ kapitału pomniejszający kapitały własne polskich przedsiębiorstw bezpośredniego inwestowania spowodowany był jednostkową transakcją polegającą na wypłaceniu zysków reinwestowanych w poprzednich latach przez polską firmę zagranicznemu inwestorowi bezpośredniemu.

W listopadzie 2009 r. saldo zagranicznych inwestycji portfelowych było dodatnie i wyniosło 606 mln EUR. Napływ netto kapitału z tytułu inwestycji nierezydentów w dłużne papiery wartościowe wyniósł 653 mln EUR. Nierezydenci inwestowali głównie w obligacje Skarbu Państwa wyemitowane na rynku zagranicznym jak i krajowym. W omawianym okresie nierezydenci wycofali netto z inwestycji w udziałowe papiery wartościowe 47 mln EUR.

Zobowiązania polskich podmiotów wobec zagranicy w kategorii pozostałe inwestycje zwiększyły się o 1.198 mln EUR. W głównej mierze był to rezultat zwiększenia wartości depozytów nierezydentów w bankach polskich (wzrost zobowiązań o 1.598 mln EUR). Jednocześnie odnotowano spadek zobowiązań NBP o 559 mln EUR, głównie z tytułu pasywnych transakcji repo.

Spadek inwestycji polskich podmiotów za granicą.

Polskie inwestycje za granicą netto zmniejszyły się o 574 mln EUR. O wartości tego salda zadecydował przede wszystkim spadek należności z tytułu pozostałych inwestycji (934 mln EUR), głównie z tytułu wycofania lokat banków polskich z banków za granicą (1.180 mln EUR). Należności sektora przedsiębiorstw z tytułu pozostałych inwestycji wzrosły o 183 mln EUR w tym z tytułu udzielonych kredytów handlowych o 152 mln EUR. Rezydenci zwiększyli również swoje aktywa z tytułu inwestycji portfelowych o 225 mln EUR oraz inwestycji bezpośrednich o 135 mln EUR.

Oficjalne aktywa rezerwowe

Transakcje własne NBP oraz transakcje zrealizowane na rzecz klientów NBP spowodowały wzrost wartości aktywów rezerwowych o 184 mln EUR. Różnice kursowe oraz zmiany z wyceny spowodowały ich spadek o 13 mln EUR. Stan oficjalnych aktywów rezerwowych na koniec listopada 2009 r. wyniósł 56.564 mln EUR.

Dodatkowe informacje o bilansie płatniczym

Zgodnie z polityką rewizji danych zweryfikowano dane bilansu płatniczego za październik 2009 r. Zmienione dane uwzględniły aktualną wersję eksportu i importu towarów z systemu CELINA oraz korekty przesłane przez banki. Dane bilansu płatniczego za grudzień 2009 r. zostaną opublikowane 12 lutego 2010 r. Szeregi czasowe miesięcznego bilansu płatniczego począwszy od danych za styczeń 2000 r. są dostępne na stronie internetowej NBP.

(źródło: Narodowy Bank Polski)